Selecteer een pagina

Jongens, even serieus. Kunnen jullie het ook niet geloven? HET IS GEWOON ALWEER HERFST! Hoe dan?!
Persoonlijk mijn favoriete seizoen maar stiekem ook een seizoen waar ik het zelf vaak mentaal wat zwaarder heb. En met mij velen anderen. Ondanks dat de herfstkleuren me vrolijk maken, het getik van de regen op het raam en gefluister van de wind langs mijn huis een ontspannende werking heeft en ik niet kan wachten tot ik weer een dikke fluffy pyjama aan kan doen merk ik dat ik rond dat de klok wordt verzet in oktober meestal een inkakker heb. Die soms totaal onverklaarbare winterblues staan met de herfst ook weer voor de deur! Mooi moment om het daar eens over te hebben dacht ik zo.


Winterdip komt vaak voor

Één op de drie mensen heeft wel eens last van een winterdip, vrouwen vaker dan mannen (Radar, 2017). Drie keer zo veel mensen geven aan meer last te hebben van een dip in plaats van een seizoensgebonden depressie.
Dat zijn dus echt wel serieuze nummers! En niets om je voor te schamen, sterker nog, een winterdip of depressie is voor een groot deel een chemisch proces in het lichaam wat verandert wanneer de dagen donkerder worden.

 

Wat is het verschil tussen een winterdip en een depressie?

Maar hoe werkt zo’n winterdip of winterdepressie nou precies? En hoe weet je of het geen gewone depressie is?
Een “gewone” depressie heeft vaak een veel minder concrete aanleiding dan een winterdepressie. Het kan komen door gebeurtenissen in je leven, een traumatische gebeurtenis, een disbalans in de hersenen, een slecht zelfbeeld en ga zo maar door, meestal is het een combinatie van omstandigheden die een depressie veroorzaken.Terwijl bij een winterdepressie de oorzaak meer vast ligt, namelijk een disbalans in het aantal zonuren tegenover de rest van het jaar. Ons lichaam stemt zichzelf (meestal) keurig af op het aantal zonuren dat we krijgen op een dag. Zodra het donker begint te worden maakt het lichaam melatonine aan, een lichaamseigen stof waardoor je slaperig en suf wordt en lekker in kunt doezelen. In de pijnappelklier in onze hersenen wordt melatonine geproduceerd met behulp van serotonine. Serotonine is een chemische stof in onze hersenen die over het algemeen het meest geassocieerd wordt met stemmingswisselingen. Hoe meer serotonine we in onze hersenen hebben hoe beter we ons voelen. Om melatonine te produceren gebruikt de pijnappelklier serotonine in dit proces, en in de donkerdere perioden van het jaar gaat dit proces dus sneller dan wanneer we meer lichturen in een dag hebben zoals in de lente of de zomer. Wanneer het lichaam veel melatonine produceert en vooral op momenten waarop we eigenlijk goed wakker en productief moeten zijn voel je je snel vermoeid, futloos en somberder. Meer melatonine in het lichaam door minder zonuren, minder serotonine doordat je meer melatonine aanmaakt door meer donkere uren. Dit is het chemische proces wat ervoor zorgt dat je gevoeliger bent voor een winterdip of zelfs een winterdepressie.

Invloed van serotonine

Over die serotonine wil ik het nog eens even hebben. Want een laag serotonine gehalte doet een hoop met jou als mens. De meest veelvoorkomende klachten bij depressie staan in verband met een laag serotonine gehalte. Denk aan slaapproblemen, snel geïrriteerd zijn, neerslachtigheid, een verlaagd libido, verslavingsgevoeligheid, behoefte aan snelle koolhydraten etc. Je hebt behoefte aan iets wat je snel even een kleine serotonine boost geeft. Vaak zie je ook dat mensen met een laag serotonine gehalte veel bevestiging en goedkeuring nodig hebben, hierdoor stijgt tijdelijk even het serotonine niveau en voel jij je dus even wat beter. 

Gelukkig fluctueert niet bij iedereen het melatonine en serotonine gehalte zo in de hersenen.
De ene persoon is hier nou eenmaal gevoeliger voor dan de ander. Dat wil niet zeggen dat je helemaal niets kan doen om een winterdip te voorkomen of er op zijn minst mee om te kunnen gaan.
Dus winter of geen winter; als je weinig serotonine aanmaakt kun jij dus wel wat tips gebruiken!

 

Wat kan je helpen tijdens die winterdip?

Een daglichtlamp geeft voor veel mensen positieve effecten. Natuurlijk kun je eerst proberen om je dagelijks leven wat aan te passen en zelf meer tijd buiten door te brengen voordat je een daglichtlamp aanschaft.
Er zijn artikelen die mensen adviseren om vroeger op te staan en vooral het ochtend-daglicht mee te pakken. Maar dit is niet effectief bewezen. Wel is het natuurlijk zo dat meer daglicht helpt bij het minder aanmaken van melatonine wanneer het vroeg begint te schemeren. Ga tijdens het werk eens even lekker naar buiten om een frisse neus te halen. Zorg ervoor dat het daglicht in je werkplek kan schijnen, maak je ruimte licht en open als dit mogelijk is. Mocht dit niet mogelijk zijn dan is het een goed idee om vitamine D bij te slikken ofwel: zonlicht in een potje. Normaal gesproken maak je vitamine D aan door het zonlicht dat contact maakt met je huid, maar als de zon even niet door wil komen of je werkt in een werkruimte met weinig daglicht is vitamine D bijslikken geen slecht plan. Daarnaast is het goed voor de spieren en gewrichten en het immuunsysteem, dus die kou gaat ook niet meteen in de botten zitten!

En voor de luiaards onder ons (oftewel ik): het is toch echt zo dat lichaamsbeweging (en natuurlijk vooral buiten in het daglicht) toch echt wel heel goed helpt tegen die winterdip!
Daarnaast doet het ieder mens goed om dingen te plannen waar je naar toe kan werken of naar uit kan kijken. Neem hier ook bewust even de tijd voor! Wie van je naasten heb je al even niet gesproken of ben je al een tijdje niet meer mee buiten de deur geweest? Zet het vast in je agenda, maak die plannen concreet!

 

Hygge

Mocht je het lastig vinden om je dagen in te vullen in de donkere regenachtige dagen wanneer je thuis bent: ik adviseer je om eens de blog over “Hygge” te lezen.
Hygge is onderdeel van de Deense levensstijl en een van de redenen waarom Denen al jaren een van de meest gelukkige mensen ter wereld zijn. Hygge helpt met een prettige huiselijke sfeer creëren en even je eigen momentje te hebben of juist met fijn gezelschap.
Heb tijd en aandacht voor hoe jij je voelt in de wintermaanden en besteed aandacht aan jouw welzijn. Mij helpt deze manier van zelfliefde enorm. Lang was ik opzoek naar hoe ik beter voor mezelf kon zorgen en handvatten te zoeken om het lief zijn voor mezelf vorm te geven. Vooral in de wintermaanden waarvan ik weet dat ik rond het verzetten van de klok even extra op moet letten hoe het er in mijn hoofd en lijf aan toe gaat.

In het kort

  • Zorg ervoor dat je voldoende slaapt!
  • Let op dat je voldoende in contact komt met daglicht;
  • Slik zo nodig vitamine D bij (let op ADH);
  • Blijf in beweging en beweeg lekker buiten;
  • Hou een ritme aan;
  • Maak tijd voor selfcare en denk daarbij aan ontprikkelen via je zintuigen;
  • Plan leuke dingen met je lievelings wezens;
  • Hygge is een interessante levensstijl om je in te verdiepen. 

 

Wat als de tips niet helpen?

Let wel; je kan alles doen wat je wilt en alsnog kan het gebeuren dat je in die welbekende dip raakt. de kracht zit hem dan in het volhouden van je liefdevolle rituelen voor jezelf, dit doet echt wel iets in de heftigheid van je dip. Als je weet dat die dip er waarschijnlijk even gaat komen, zoals ik dat ook weet, kun je er preventief rekening mee houden zodat je op het moment dat jij je futloos en somber voelt niet nog je energie hoeft te steken in een planning maken, dat heb je dan gewoon al gefixt. 

En dan nog één belangrijke what not to do: Wijs je gevoel niet af. Je mag je af en toe gewoon klote voelen, daar ben je mens voor. Het leven bestaat uit ups en downs en niemand gaat in een rechte lijn door het leven, en daarbij; hoe saai zou dat zijn?! Wanneer je het jezelf kwalijk neemt dat je even niet lekker in je vel zit maak je het jezelf alleen nog maar lastiger. Je voelt het maar het mag niet, dus stop je het weg ondanks dat het er is en daar los je zeker niets mee op. Geef het ruimte, laat het er zijn, omarm je eigen menselijkheid. Je zult zien dat hierdoor je negatieve emoties minder ingewikkeld worden en sneller verdwijnen.

 

Mijn naam is Ráchel Jonkers, sociaal pedagogisch hulpverlener, ervaringsdeskundige en  hoogsensitiviteit coach. Kun jij wel wat hulp en ondersteuning gebruiken? Neem contact op via het contact formulier of mail jouw hulpvraag naar info@tourmalinecoaching.nl of bel 0638408842.